Một học sinh có thể là người có hành vi bắt nạt, là nạn nhân của đe hoặc cả hai. ăn hiếp học trò là một dạng của bạo lực học đường, có thể gây ra thương tổn về mặt thể chất, ý thức và tầng lớp, thậm chí là tử vong, và đã trở nên một vấn đề y tế công cộng được quan hoài trên toàn cầu cũng như ở Việt Nam.
Trên thế giới, mỗi năm có 6 triệu trẻ trai và 4 triệu trẻ gái có can hệ trực tiếp đến bạo lực học đường, trên 3,2 triệu học trò là nạn nhân của ăn hiếp mỗi năm. Tại Hoa Kỳ, có khoảng 28% học trò từ 12 - 18 tuổi bị doạ tại trường học, trong đó 18% học trò bị xúc phạm, thục, 18% là nạn nhân của những tin đồn, 5% bị đe dọa và 3% học sinh bị bắt làm những điều mà họ không muốn.
Một số nước có xu hướng giảm về tỉ lệ bị bắt nạt và có hành vi doạ người khác như Đan Mạch, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Anh và Nauy. Bên cạnh đó, một số nước như Pháp, Bỉ, Hà Lan có tỉ lệ bị ăn hiếp vẫn gia tăng ở cả hai giới. Theo bẩm của tổ chức Plan International (PI), khảo sát trên 5 quốc gia châu Á cho thấy học sinh 12 đến 17 tuổi bị nạt trong 6 tháng qua nao núng trong khoảng 28% đến 75% với các hình thức nạt thể chất, bắt nạt ý thức và lạm dụng dục tình, trong đó, tỉ lệ bị ăn hiếp ở Việt Nam là 71%.
Ảnh minh họa
Tại Việt Nam, trong thời gian gần đây học sinh bị ăn hiếp như hăm dọa, đánh đập được chia sẻ phổ thông trên các trang mạng xã hội. Hành vi đe trong độ tuổi đi học can dự đến các vấn đề như thành tích học tập kém, hút thuốc lá và khuynh hướng lạm dụng rượu tăng, khả năng kiểm soát xúc cảm kém, có nguy cơ tự tận tiềm tàng.
Có mối liên quan giữa học trò bị ăn hiếp với các nhân tố:
- Đặc điểm cá nhân chủ nghĩa: hạnh kiểm, học lực, giới tính và khối lớp của học sinh
- Gia đình: nghề, học vấn, tình trạng hôn nhân của bác mẹ, kinh tế gia đình, học sinh sống chung với ai, mức độ quan tâm của gia đình, mức độ học trò chứng kiến bạo hành gia đình và chừng độ bị người thân la mắng, đánh đập.
- Môi trường sống: chừng độ đánh nhau, cãi nhau tại nơi sinh sống và tệ từng lớp.
- Nhà trường: mối quan hệ với cha, học trò sống cô lập và chứng kiến nạt tại trường.
Theo một nghiên cứu trên 248 học trò trung học cơ sở tại tỉnh Phú Yên, tỉ lệ học trò bị đe là 37,9%. Những nguyên tố hệ trọng đến bị đe ở học sinh là học lực, hạnh kiểm, khối lớp, kinh tế gia đình, tình trạng đánh nhau/cãi nhau và xảy ra các tồi xã hội tại khu vực sống, có chứng kiến ăn hiếp trong trường và mối quan hệ không tốt với thầy cô. Trong đó 3 nhân tố gồm học lực, kinh tế gia đình và tình trạng đánh nhau hoặc cãi nhau tại khu vực sống cần được chú trọng.
Trong nghiên cứu trên, phần lớn học sinh nhận được sự quan hoài từ gia đình, trong đó 64,5% cho là rất quan hoài và 31,1% là quan tâm, có 0,8% cho rằng không được gia đình quan hoài. Trong 12 tháng qua, đa số học trò không chứng kiến bạo lực gia đình (60,1%), nhưng có tới 51,6% học trò giải đáp đã bị người nhà la mắng đánh đập, trong đó 6,8% học sinh bị la mắng, đánh đập với mức độ thẳng thớm. Hơn 50% học trò sống trong khu vực có xảy ra đánh nhau hoặc cãi nhau, với chừng độ thỉnh thoảng là 43,1% và trực tính là 8,9%. Một phần nhỏ học trò sống trong khu vực có các tối dạ tầng lớp như cờ bạc, trộm cắp, cướp giật…
Một điều đặc biệt, những học trò từ khối lớp 7 đến khối lớp 9 trong nghiên cứu này có tỉ lệ bị doạ cao hơn so với học sinh lớp 6.học trò có học lực từ khá trở xuống có tỉ lệ bị ăn hiếp cao hơn so với học trò có học lực giỏi.học trò có hạnh kiểm từ khá trở xuống có tỉ lệ bị ăn hiếp cao hơn so với học trò có hạnh kiểm tốt. Theo định nghĩa, trêu chọc được thực hiện một cách thân thiện, vui vẻ không được xem là ăn hiếp, có thể học trò đang trong độ tuổi có sự biến chuyển về mặt tâm lý, những học sinh ở khối lớp lớn hơn dễ mẫn cảm hơn với sự trêu chòng của bạn bè và cho rằng đó là hành vi nạt đối với mình.
Những học trò có học lực kém thường bị bạn bè xọc gây khó chịu hoặc ít được chú ý gây cảm giác bị xa lánh, đó được xem là những hình thức doạ. Tâm lý chung của các bậc phụ huynh là không muốn cho con em mình chơi với những trẻ sống ở môi trường sống phức tạp, có nhẽ nên chi mà những học trò sống ở nơi thẳng xảy ra đánh nhau/cãi nhau thường bị nạt hơn. Bên cạnh đó, với những học trò có điều kiện kinh tế gia đình khá giả, thứ nhất, có thể cách ứng xử của các em chưa hạp; thứ hai, các em thường mang những đồ vật có giá trị đến lớp, vô hình chung những điều đó đã khiến các em trở nên nạn nhân của bắt nạt trong dài.
mặc dầu mối liên can giữa học sinh bị ăn hiếp với các nhân tố khác về đặc điểm nhà trường là chưa rõ ràng, song vẫn cần sự quan tâm nhiều hơn từ phía nhà trường.Việc học trò nhận định rằng càn đối xử không công bằng có thể nảy sự ganh tị, dẫn đến những xử sự không ăn nhập giữa các học trò với nhau.Bên cạnh đó, tác động từ phương pháp giáo dục có thể có ảnh hưởng tích cực hoặc bị động đến nhận thức của học trò, bởi thế việc tuyển lựa hình thức xử phạt một cách hợp lý và khoa học là quan trọng.
CN Y tế Công cộng LÊ HUỲNH NHƯ
0 nhận xét:
Đăng nhận xét