Một học trò có thể là người có hành vi nạt, là nạn nhân của đe hoặc cả hai. đe học sinh là một dạng của bạo lực học đường, có thể gây ra thương tổn về mặt thể chất, ý thức và từng lớp, thậm chí là tử vong, và đã trở nên một vấn đề y tế công cộng được quan hoài trên toàn cầu cũng như ở Việt Nam.
Trên thế giới, mỗi năm có 6 triệu trai trẻ và 4 triệu trẻ gái có liên tưởng trực tiếp đến bạo lực học đường, trên 3,2 triệu học trò là nạn nhân của doạ mỗi năm. Tại Hoa Kỳ, có khoảng 28% học sinh từ 12 - 18 tuổi bị doạ tại trường, trong đó 18% học trò bị xúc phạm, thuộc lòng, 18% là nạn nhân của những tin đồn, 5% bị đe dọa và 3% học trò bị bắt làm những điều mà họ không muốn.
Một số nước có khuynh hướng giảm về tỉ lệ bị ăn hiếp và có hành vi đe người khác như Đan Mạch, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Anh và Nauy. Bên cạnh đó, một số nước như Pháp, Bỉ, Hà Lan có tỉ lệ bị nạt vẫn gia tăng ở cả hai giới. Theo báo cáo của tổ chức Plan International (PI), khảo sát trên 5 nhà nước châu Á cho thấy học sinh 12 đến 17 tuổi bị doạ trong 6 tháng qua chao đảo trong khoảng 28% đến 75% với các hình thức ăn hiếp thể chất, bắt nạt ý thức và lạm dụng tình dục, trong đó, tỉ lệ bị bắt nạt ở Việt Nam là 71%.
Ảnh minh họa
Tại Việt Nam, trong thời gian gần đây học sinh bị ăn hiếp như hăm dọa, đánh đập được san sẻ phổ thông trên các trang mạng xã hội. Hành vi nạt trong độ tuổi đi học can hệ đến các vấn đề như thành tích học tập kém, hút thuốc lá và khuynh hướng lạm dụng rượu tăng, khả năng kiểm soát xúc cảm kém, có nguy cơ tự tận tiềm tàng.
Có mối liên can giữa học sinh bị đe với các nguyên tố:
- Đặc điểm cá nhân chủ nghĩa: hạnh kiểm, học lực, giới tính và khối lớp của học sinh
- Gia đình: nghề nghiệp, học vấn, tình trạng hôn nhân của bố mẹ, kinh tế gia đình, học trò sống chung với ai, chừng độ quan tâm của gia đình, chừng độ học trò chứng kiến bạo hành gia đình và mức độ bị người nhà la mắng, đánh đập.
- Môi trường sống: chừng độ đánh nhau, cãi nhau tại nơi sinh sống và bạc từng lớp.
- Nhà trường: mối quan hệ với đay nghiến, học trò sống cô lập và chứng kiến doạ tại dài.
Theo một nghiên cứu trên 248 học sinh trung học cơ sở tại tỉnh Phú Yên, tỉ lệ học trò bị ăn hiếp là 37,9%. Những yếu tố liên can đến bị ăn hiếp ở học sinh là học lực, hạnh kiểm, khối lớp, kinh tế gia đình, tình trạng đánh nhau/cãi nhau và xảy ra các tồi từng lớp tại khu vực sống, có chứng kiến nạt trong dài và mối quan hệ không tốt với thầy cô. Trong đó 3 yếu tố gồm học lực, kinh tế gia đình và tình trạng đánh nhau hoặc cãi nhau tại khu vực sống cần được chú trọng.
Trong nghiên cứu trên, phần lớn học sinh nhận được sự quan hoài từ gia đình, trong đó 64,5% cho là rất quan hoài và 31,1% là quan hoài, có 0,8% cho rằng không được gia đình quan hoài. Trong 12 tháng qua, phần nhiều học sinh không chứng kiến bạo lực gia đình (60,1%), nhưng có tới 51,6% học trò đáp đã bị người nhà la mắng đánh đập, trong đó 6,8% học trò bị la mắng, đánh đập với chừng độ thẳng tắp. Hơn 50% học trò sống trong khu vực có xảy ra đánh nhau hoặc cãi nhau, với chừng độ đôi khi là 43,1% và thẳng tính là 8,9%. Một phần nhỏ học sinh sống trong khu vực có các tồi tệ tầng lớp như cờ bạc, trộm cắp, cướp giật…
Một điều đặc biệt, những học trò từ khối lớp 7 đến khối lớp 9 trong nghiên cứu này có tỉ lệ bị ăn hiếp cao hơn so với học trò lớp 6.học sinh có học lực từ khá trở xuống có tỉ lệ bị doạ cao hơn so với học trò có học lực giỏi.học trò có hạnh kiểm từ khá trở xuống có tỉ lệ bị đe cao hơn so với học sinh có hạnh kiểm tốt. Theo định nghĩa, thuộc lòng được thực hành một cách thân thiện, vui vẻ không được xem là bắt nạt, có thể học trò đang trong độ tuổi có sự biến chuyển về mặt tâm lý, những học sinh ở khối lớp lớn hơn dễ mẫn cảm hơn với sự trêu chòng của bạn bè và cho rằng đó là hành vi ăn hiếp đối với mình.
Những học trò có học lực kém thường bị bạn bè trêu chọc gây khó chịu hoặc ít được để ý gây cảm giác bị xa lánh, đó được xem là những hình thức đe. Tâm lý chung của các bậc phụ huynh là không muốn cho con em mình chơi với những trẻ sống ở môi trường sống phức tạp, có nhẽ do vậy mà những học trò sống ở nơi ngay xảy ra đánh nhau/cãi nhau thường bị nạt hơn. Bên cạnh đó, với những học trò có điều kiện kinh tế gia đình khá giả, thứ nhất, có thể cách xử sự của các em chưa hợp; thứ hai, các em thường mang những đồ vật có giá trị đến lớp, vô hình chung những điều đó đã khiến các em trở thành nạn nhân của doạ trong dài.
dù rằng mối liên can giữa học trò bị doạ với các nguyên tố khác về đặc điểm nhà trường là chưa rõ ràng, song vẫn cần sự quan tâm nhiều hơn từ phía nhà trường.Việc học trò nhận định rằng ba đối xử không công bằng có thể nảy sự ganh ghẻ, dẫn đến những xử sự không hợp giữa các học trò với nhau.Bên cạnh đó, tác động từ phương pháp giáo dục có thể có ảnh hưởng tích cực hoặc bị động đến nhận thức của học trò, bởi vậy việc lựa chọn hình thức xử phạt một cách hợp lý và khoa học là quan trọng.
CN Y tế Công cộng LÊ HUỲNH NHƯ
Người Do Thái quan niệm, tuổi thơ quyết định ngày mai và nếu được giáo dục tốt có thể trở thành người kiệt xuất
Kỷ luật nhẹ nhõm
